Zelfzorg in Coronatijd

Dit artikel schreef ik op 9 december 2020 voor het Ministerie van Binnenlandse Zaken.

Zelfzorg – wees extra alert in coronatijd

Werken aan de keukentafel en te weinig pauzes nemen. In deze thuiswerktijd moeten we goed voor ons zelf blijven zorgen. We weten het allemaal, maar doen het niet altijd. Waarom doen we dat toch? ‘Nu we minder zichtbaar zijn voor elkaar, is zelfzorg tijdens deze tijd van corona extra belangrijk.’ Marleen Gondelach werkt als adviseur bij team Diversiteit en Inclusie bij de Uitvoeringsorganisatie Bedrijfsvoering Rijk (UBR). Zij en haar collega’s maken zich hard voor het bevorderen van inclusiviteit en diversiteit op de werkvloer binnen het Rijk. ‘Jezelf kunnen zijn en opkomen voor jezelf zie ik als een essentieel onderdeel van inclusiviteit.  

Zelfzorg is die goede bureaustoel regelen, zodat je geen nekklachten krijgt. Zelfzorg is regelmatig achter je PC weg voor een korte pauze, zodat je even beweegt. Maar zelfzorg is ook aangeven in een online meeting dat je je scherm even uitzet zonder uit te hoeven leggen dat dat is omdat je vandaag geen zin had om een BH aan te trekken. In deze tijd van thuiswerken lijkt het gebrek aan voldoende zelfzorg je snel duur komen te staan. Want niemand ziet hoe jij er fysiek en emotioneel echt bij zit, als je er niets over zegt. Met alle gevolgen van dien. En toch doen we het nog onvoldoende: goed zorgen voor onszelf. Hoe komt dat? Waarom vinden we het soms toch zo lastig om goed voor onszelf te zorgen? Ik ging zelf op onderzoek uit.

Goed voor mijzelf zorgen – hoe dan?

Ik was namelijk bijvoorbeeld zo stom om ondanks mijn geschiedenis van RSI- en rugklachten, toch elke keer weer te denken: die goede bureaustoel, die komt morgen wel. Tot ik op een gegeven moment niet meer kon lopen en door de pijn zelfs een week lang mijn bed niet meer uit kon komen. Nu, een aantal weken later, zit ik op een aangepaste bureaustoel met documentenhouder en voetenbankje en zit ik als een diva. Wat ik er stom aan vind, is dat ik heel goed wist dat ik niet goed zat op mijn keukentafelstoel en ik toch vergat die aangepaste bureaustoel te regelen. Nou, eigenlijk niet vergeten, gewoon de keuze maken om voorrang te geven aan het uitvoeren van mijn werk. Tijdens die pijn wist ik zeker: dit nooit meer. Nu die pijn weg is, weet ik zeker: als ik niet goed oplet is de kans groot dat dit ik dit weer laat gebeuren. Die bureaustoel is natuurlijk maar een voorbeeld. Hoe zorg ik er nou voor, dat ik niet weer in die zelfzorg-vergetelheid terecht kom? Daar heb ik een plan op bedacht.

Pauzes en online bingo

De adviezen en persoonlijke verhalen op social media vliegen mij echt al geruime tijd om de oren als het gaat over hoe je het beste om kunt gaan met het ‘nieuwe normaal’.

‘Al die berichten op social media: het voelt alsof iedereen al heel goed voor zichzelf zorgt en ik blijkbaar dik achterloop.’

En hoe je daarin het beste voor jezelf kunt zorgen. De adviezen lopen uiteen van regelmatig pauzes nemen, het inrichten van een aparte werkplek los van die keukentafel tot het niet vergeten online bingo te spelen met je collega’s. Ik word daar zelf nogal zenuwachtig van. Ja, er zitten zeker fijne tips bij, die ik dankbaar uitprobeer, echter roept het ook andere gevoelens bij mij op. Namelijk onrust, omdat het voelt alsof iedereen al heel goed voor zichzelf zorgt en ik blijkbaar dik achterloop. Daarnaast is er zo’n enorme hoeveelheid en diversiteit aan tips, dat het me kiesdood maakt. Kiesdood: ik kan geen keuzes meer maken en ga dus ook niet over tot actie. Ik ben op zoek gegaan naar het antwoord op de vraag: wat werkt nu echt voor mij?

Alleen jij kan zelfzorg verlenen

Om goed voor mezelf te kunnen zorgen, moet ik bij mijzelf zijn. Ik moet dan echt even alle tips en adviezen naast me neerleggen en de tijd nemen om te bedenken wat ik wil; waar ik naar verlang. Het helpt ook om op te schrijven wat het me zou opleveren als ik dat eenmaal heb bereikt: welk gevoel geeft me dat? Ik kijk dan ook eerlijk naar wat mij tegenhoudt om in actie te komen. Vervolgens kan en durf ik op basis van deze informatie een keuze te maken. De laatste stap ik dan om daar concrete acties aan vast te plakken en in te plannen in mijn agenda: doe ik dat niet, dan gebeurt het meestal ook niet. Samengevat:

  • Stap 1. Wat wil ik veranderen/waar verlang ik naar?
  • Stap 2: Wat houdt mij tegen?
  • Stap 3: Wat levert het mij op als ik mij toch niet laat tegenhouden?
  • Stap 4: Ga ik wel of niet aan de slag met wat ik wil veranderen? Welke concrete acties zijn nodig om daar te komen?

Voor het beantwoorden van deze vragen, zoek ik een rustige plek in huis, pak een notitieblok erbij en doorloop deze stappen minimaal één keer per maand.

Waar verlang jij naar?

Als je merkt dat je zelf ook graag inzicht wilt in waar jij naar verlangt en wat hulp kunt gebruiken om echt tot die actie over te gaan, dan nodig ik je uit om het ook eens te proberen. Je kunt dit document uitprinten en gebruiken om in te vullen. Ter inspiratie heb ik twee voorbeelden voor je uitgewerkt.  

Als je wel wat extra hulp kunt gebruiken binnen deze stappen, dan kan ik jou als professional organizer hierin begeleiden. 

Geef een reactie