Hoe krijg je meer structuur in je huis en hoe pak je dat aan als je ADHD hebt? Opruimen met ADHD kan voelen als een enorme klus. Waar begin je, wat doe je met spullen die je moeilijk kunt loslaten en hoe zorg je ervoor dat je daarna het overzicht behoudt? In dit blog vertel ik je mijn 8 stappenplan van het opruimen en ontspullen van een bepaalde ruimte in je huis of een categorie spullen.
In mijn 8 stappenplan houd ik rekening met een ADHD-brein: Hoe zorg je ervoor dat je niet te overweldigd raakt, hoe houd je de opruimtaken klein, hoe kan je omgaan met afleidingen en hoe maak je makkelijker keuzes? Maar eerst wil ik bij een paar dingen stilstaan met je. De functie van spullen en de tijd en headspace die het hebben van spullen in beslag neemt.
De functie van spullen
Waarom hebben we ook al weer spullen? Wat is het doel daarvan?
1. Spullen zorgen ervoor dat we kunnen overleven: we hebben ze nodig voor onze eerste levensbehoeften. Denk aan voedsel, een keuken om in te koken, een matras om op te slapen, schoonmaakmiddelen om ons het huis vrij van bacteriën te houden.
2. Spullen dragen er ook aan bij om ons leven gemakkelijker te maken. Denk bijvoorbeeld aan een wasmachine die je kleding wast, een mobiele telefoon die ervoor zorgt dat informatie altijd voor je beschikbaar is, kinderspeelgoed zoals een puzzel die de cognitieve vaardigheden van een kind traint.
3. Spullen kunnen je blij maken omdat je ze mooi vindt of omdat ze gezelligheid brengen. Bijvoorbeeld die hele zachte stoffen bank, die gezellige kaarsen op tafel of die wel héle mooie auto die je laat stralen als je erin rijdt.
Veel spullen kosten veel tijd
Spullen nemen jouw kostbare tijd in beslag. Hoe meer spullen je hebt, hoe voller je huis en hoe meer werk je eraan hebt. Spullen moet je bijvoorbeeld:
- Aanschaffen, dat kost naast tijd ook geld en energie
- Opbergen op een plek in huis
- Schoonhouden, afstoffen, reinigen
- Repareren, vervangen of weggooien of -brengen als het kapot is of als je het niet meer leuk of mooi vindt
- Verplaatsen naar een andere ruimte in huis omdat het daar bijvoorbeeld beter staat, of omdat je iets opzij moet schuiven om ergens bij de te kunnen, bij een verhuizing of als er bezoek komt en je snel de spullen boven een plekje geeft
- Zoeken, als je het nodig hebt of bijvoorbeeld kwijt bent
- Uitzoeken als (een plek in) je huis te vol wordt of als je bijvoorbeeld spullen krijgt of erft van iemand anders
Best een hoop werk, toch? Al die spullen onderhouden kan voelen als ballast. En als je de spullen niet (voldoende) onderhoudt, kan het ook een rotgevoel geven. Dus: hoe minder spullen je hebt, hoe minder werk je eraan hebt. Dat bespaart je kostbare tijd die je weer kunt besteden aan andere belangrijke zaken!
Tips om minder spullen te kopen
Wil je graag minder spullen kopen, maar vind je dat lastig? Wil je vaker de verleiding kunnen weerstaan? Door jezelf een aantal vragen te stellen, kan je jezelf begrenzen.
Einde van het jaar liep ik eens door onze Houtense prachtige nieuwe Hema, vól met nieuwe blinkende spullen, heerlijke warme sokken en dikke, zachte truien. Ideaal die Hema, want die zit praktisch in mijn achtertuin, zo dichtbij. Ik kwam daar alleen om mijn nieuwe telefoonhoesje terug te brengen, omdat die niet goed paste. Op de heenweg naar de kassa en op de terugweg de winkel uit heb ik minimaal aan 5 dikke truien geaaid en 50 chipszakken en gebakjes bekeken. Om na wat schuimbekken en heen en weer gedraal uiteindelijk alleen met mijn 4 euro retourgeld de winkel uit te lopen.
Dat vond ik niet eenvoudig. Telkens weer moest ik mijzelf tot de orde roepen, door mijzelf deze twee vragen te stellen:
Heb ik dit écht nodig? Nee, ik heb al 3 heerlijke warme truien en dat is echt genoeg. Nee, ik hoef nu geen chips of gebakjes of broodjes te vreten, want ik heb al heerlijk avondeten in huis en anders mik ik dat straks misschien wel weg.
Wat zou ik liever met het geld doen? Ik spaar liever die 40 euro om een keer met mijn vriend of zoon naar de bios te gaan. Ja, ik haal liever volgende week weer die favoriete cappuccino bij Mieke op de markt in mijn welverdiende werkpauze.
Kan jij ook wel zo’n houvast gebruiken om minder spullen te kopen? Er zijn allerlei vragen die je jezelf kunt stellen die je hierbij kunnen helpen. Ik heb voorbeeldvragen voor je op een rijtje gezet, die je kunt uitprinten en op de voordeur plakken, dan zie je ‘m als je de deur uitgaat. Of je print deze uit op klein formaat en plakt ‘m op je telefoon of in je portemonnee als reminder als je bij de kassa staat. Of als je online shopt stel je dit in als je achtergrond, zodat je de vragen eerst ziet voordat je met je mobiel gaat betalen.

Hoe heerlijk zou het zijn, als je alleen nog spullen in je huis hebt, die je blij maken, of je leven makkelijker maken? Dat je overal in huis waar je komt, een lekker gevoel hebt? Ben je er klaar voor? Hier komen mijn 8 stappen.
Stap 1. Aan welke rommelplek in huis irriteer jij je het meest?
Begin met het opruimen van een plek in huis waar je je het meest aan irriteert en waarschijnlijk dus ook het meest blij van wordt als dat gedaan is. Kies bij voorkeur een plek uit waar je bijna elke dag komt, zodat je elke dag beloond wordt met het eindresultaat.
Stap 2. Welk deel van die ruimte ga je opruimen?
Maak de opruimplek zo klein mogelijk. Dus heb je de hele keuken in gedachten, dan is dat te groot en is de kans op afhaken groter. Het is namelijk de bedoeling dat je de ruimte in maximaal een uur af krijgt, zodat je na dat uur al kan gaan genieten van de opgeruimde plek. Je kunt bijvoorbeeld een zone uitkiezen uit de keuken: bijvoorbeeld alleen de spullen op het aanrecht.
Stap 3. Welke beloning ga je jezelf geven na dat uur opruimen?
Bedenk iets wat je na dat uur gaat doen om jezelf te belonen voor jouw harde werk!
Stap 4. Bepaal van alle voorwerpen wat ermee moet gebeuren
Haal elk voorwerp één voor één uit de gekozen ruimte en bepaal per voorwerp of deze:
- Terug mag naar de gekozen ruimte
- Ergens anders in huis opgeruimd moet worden
- Weg mag uit huis
Leg de voorwerpen in groepjes bij elkaar, zodat je straks 3 categorieën spullen hebt verzameld en ga door tot de gekozen ruimte helemaal leeg is. TIP: Zet wat kratjes of dozen klaar waar je het in kunt doen als het om veel losse of grotere spullen gaat.
Dit is voor de meeste mensen de moeilijkste stap, hier komt het namelijk neer op keuzes maken.
Stap 5. Maak de gekozen ruimte schoon
Lekker schoonmaken die handel, hoppekee. Is dat ook weer een keer gedaan.
Stap 6. Ruim alle spullen weer op
Je kunt nu de gekozen ruimte weer inruimen met de categorie spullen die terug mochten naar de gekozen ruimte. Daarna ruim je de spullen op die naar een andere ruimte gaan en ten slotte bepaal je wat je kunt doen met de spullen die uit huis mogen (naar de Kringloop, verkopen op Marktplaats, als cadeau weggeven, voor een goed doel of in de prullenbak).
Stap 7. Voer de beloning uit!
Yes, genieten maar! Hoe voelde dit? Hoe was dit om te doen? Viel het tegen of smaakt het naar meer?
Stap 8. Controleer de ruimte met regelmaat
Tsja, als je er niet meer naar omkijkt, dan is de kans wel aanwezig dat de plek weer rommelig wordt. TIP: Leer jezelf aan om elke avond voor het slapen gaan de plek een minuutje langs te lopen. Zo houd je ‘m netjes!
–> Vind je het lastig om afstand te doen van emotionele spullen? Je leest mijn tips in het blog ‘Afstand doen van emotionele spullen’
–> Bewaar je vaak spullen omdat je het later denkt nog een keer nodig te kunnen hebben? Speciaal daarvoor schreef ik het blog ‘Maar wat als ik het nog een keer nodig heb?’
Wil jij ook dat jouw huis weer een fijne plek is waar je tot rust kunt komen?
Marleen Brengt Structuur: Structuurcoach bij ADHD
Ik ben Marleen van Marleen Brengt Structuur. Als structuurcoach help ik volwassenen met (kenmerken van) ADHD die moeite hebben met plannen en organiseren naar meer overzicht, rust en zelfvertrouwen. Voor particulieren, ondernemers en werknemers.
